Конвейер репрессий. Янину Позняк признали политзаключенной. Осудили экс-начальника следственного управления Могилева, которому КГБ изготовил фейковый паспорт «Новой Беларуси»

Янину Позняк признали политзаключенной

Правозащитники признали Янину Позняк политзаключенной.

Янина Позняк — дочь политзаключенного журналиста Кирилла Позняка. Девушка была задержана вместе с отцом 4 сентября 2025 года. Сначала Янину поместили в изолятор временного содержания, а через несколько дней ей предъявили уголовное обвинение и перевели в следственный изолятор №1.

В отношении 20-летней Янины возбуждено уголовное дело за взаимодействие с «экстремистским формированием».

Очередное пополнение «Списка экстремистских материалов»

В обновленный «экремистский» список попали: страницы в Instagram «Беларусы у Iзраili», «Nota Pratэstu», страницы в Threads «Наша Нiва | Nashaniva.cоm», «Дзе Навiны?», страница в TikTok «belarustv BY. ЕвроБеларус | Новости», Telegram-канал «Nota Pratэstu».

Жену активиста Николая Уласевича вызвали на допрос

Как сообщают правозащитники Вясны, вчера вечером силовики приходили к жене активиста из поселка деревни Ворняны Островецкого района, Николая Уласевича. Сам мужчина временно находится в гостях у родственников за границей.

У женщины спрашивали, почему Николай уехал за границу, на какие деньги, а также посмотрели ее телефон. Известно, что формальным основанием для визита домой стал вопрос о том, звонили ли женщине мошенники.

На активиста Николая Уласевича власти оказывают давление уже много лет — еще в 2011 году его неоднократно задерживали за выступления против размещения в Беларуси атомной станции.

Политолога Дмитрия Болкуна хотят судить заочно

Следственный комитет 22 января начал процедуру спецпроизводства в отношении Дмитрия Болкунца.

Политологу инкриминируются ряд статей Уголовного кодекса:

• ч.1 ст. 357 (заговор или иные действия, совершенные с целью захвата государственной власти — наказывается лишением свободы на срок от восьми до двенадцати лет со штрафом или без штрафа),
• ч.3 ст. 361 (призывы к санкциям — наказываются лишением свободы на срок от четырех до двенадцати лет),
• ч.1 ст.361−1 (создание экстремистского формирования либо участие в нем — наказываются ограничением свободы на срок до пяти лет или лишением свободы на срок от трех до семи лет),
• ч.ч.1, 2 ст.361−4 (содействие экстремистской деятельности — наказываются ограничением свободы на срок от двух до пяти лет или лишением свободы на срок от трех до семи лет),
• ч.ч.1, 2 ст. 367 (клевета в отношении Лукашенко — наказывается ограничением свободы на срок до пяти лет или лишением свободы на срок до шести лет).

Асудзілі экс-начальніка следчага ўпраўлення Магілёва, якому КДБ вырабіла фэйкавы пашпарт «Новай Беларусі»

Магілёўскі абласны суд вынес прысуд 59‑гадоваму былому следчаму Дзмітрыю Шышкову. Былога следчага судзілі па артыкуле 361‑4 Крымінальнага кодэкса — «садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці», піша Наша Ніва. Яму прысудзілі ці хімію з накіраваннем, ці калонію. Аднак тэрмін невядомы — тэарэтычна Шышкоў мог цалкам адбыць яго ў СІЗА або атрымаць умоўнае пакаранне.

Дзмітрый Шышкоў — былы следчы. У 2010‑м быў пастаўлены начальнікам следчага ўпраўлення УУС Магілёўскага аблвыканкама. Пазней яго адправілі працаваць у Следчы камітэт.

Апошняе месца працы — інфармацыйнае агенцтва «Магілёўскія ведамасці». Праўда, матэрыялаў за яго подпісам не адшукаць. Магчыма, у агенцтве Шышкоў адказваў за бяспеку. У эфіры АНТ сцвярджалі, што Шышкова звольнілі адтуль за палітычныя погляды ў 2023-м.

У сакавіку 2024 года на АНТ паказалі пашпарт «Новай Беларусі», выраблены на імя Шышкова. Аднак дакумент відавочна быў фэйкавым. Прозвішча следчага па-беларуску напісалі з памылкай — пра рускую «и».

Вацлаў Арэшка амаль цалкам страціў зрок у зняволенні

Палітзняволены Вацлаў Арэшка ўжо чацвёрты дзень народзінаў сустрэў за кратамі, 18 студзеня яму споўніўся 71 год. Праваабаронцы ўключылі яго ў спіс палітвязняў з вельмі ўразлівым станам здароўя — у зняволенні Арэшка амаль цалкам страціў зрок.

Аляксандр Манцэвіч, рэдактар «Рэгіянальнай газеты», былы палітвязень, які выйшаў на волю ў верасні 2025 года, распавёў БАЖ пра стан здароўя Вацлава Арэшкі.

— Калі я з’явіўся ў атрадзе — сярэдзіна лютага 2024 года — Вацлаў быў адзін з першых, з кім я там сустрэўся. Даваў мне пэўныя кансультацыі наконт тутэйшага жыцця, паводзін, нейкіх правілаў і г. д. Я не быў з ім знаёмы дагэтуль, чуў, што ёсць такі чалавек, дзяяч. У нас аказалася шмат агульных знаёмых, і неяк мы хутка знайшлі кантакт.

Вацлаў тады яшчэ чытаў кнігі, часопісы. Праз крыху больш, чым паўтара года, на момант майго вызвалення — ён ужо чытаць не мог, цягам некалькіх месяцаў пагаршэнне йшло.

Ён пісаў лісты пад трафарэт — жонка яму даслала адмысловыя трафарэты. Накладаліся радок на радок, жонка пасля скардзілася, што не можа ўжо прачытаць працэнтаў 70–80 з таго, што ён дасылае. Ад яе лісты прыходзілі раздрукаванымі, шрыфт вялікім кегелем, каб лягчэй яму чытаць. Вялікім — і з кожным разам усё большым і большым.

Апошнія ўжо 18‑м былі. І ўсё ж Вацлаў ужо не мог чытаць іх, чытаў яму іх я. Акуляры ў яго былі, але ён ужо імі і не карыстаўся — не дапамагалі ўжо аніяк.

Ён казаў, што ў яго была для чытання лупа з падсветкай, якая больш дапамагала, чым тыя акуляры. Але калі яго перавялі са шклоўскай калоніі ў Івацэвічы, то тут яму ўжо лупу не дазволілі. Я тут логікі ніякай не бачу.

Можна толькі здагадвацца, ці спецыяльна гэта зрабілі, каб нашкодзіць, ці па дурасці, ці сапраўды ў пераліку забароненых рэчаў ёсць гэтыя лупы. Чалавеку па стане здароўя патрэбны гэты гаджэт — але не дазволілі.

Гэта дэградацыя зроку адбылася за год з невялікім. У нашай брыгадзе пенсіянераў мы заўсёды разам хадзілі, у нейкі момант я ўжо мусіў пад локаць яго прытрымліваць. Бо і прыступак не бачыў, нейкіх перашкод і г. д.

Уначы яму ніхто не адмаўляўся дапамагчы выйсці, але ноччу насамрэч праважатыя і не былі патрэбныя — на калідоры (па-турэмнаму — на прадоле) уначы свабодна, акрамя пажарных шчытоў на сценах перашкод і няма. Гэта ўдзень на прадоле вялікі трафік: то са змены людзі прыйшлі, то на выхадных людзей больш. Карацей, пажаданай дапамога была менавіта ўдзень. Але калідор не самая вялікая праблема была, дарога запамінаецца.

Але не абышлося і там без складанасцяў. Прынамсі, два разы Вацлаў патрапіў у непрыемныя сітуацыі. Напароўся на перашкоду, паваліўся і разбіўся ў кроў. Складанасць гісторыі тут у тым, што чалавек разбіў твар, а для работнікаў зоны гэта праблема, бо трэба складаць акт на такі выпадак — прыкладам, раптам яму нехта нанёс пашкоджанні ў канфлікце. Хаця ж на калідоры ёсць відэакамеры, якія ўсё фіксуюць.

Некалькі разоў Вацлаву давялося даваць тлумачэнні, аглядаў яго медык, была цэлая працэдура. На шчасце, гісторыя не мела працягу, а магла б скончыцца інакш, бо, паводле ахоўнікаў, адным з варыянтаў было накіраванне ў ШІЗА.

Калі казаць пра медыцыну, то пры мне ўсе вітаміны, што перадавалі блізкія, яму дазвалялі. Што праўда, пасля да мяне даходзіла інфармацыя пазней, што былі нейкія затрымкі яму з медыцынскімі прэпаратамі, але гэтаму я не сведка.

Псіхалагічна Вацлаў цвёрды чалавек, трымаецца. А што на душы ў яго, цяжка сказаць. Ва ўсялякім разе, ён дапускаў пару разоў фразы, што, маўляў, я адсюль магу не выйсці.

Вацлаў Арэшка быў затрыманы пасля ператрусу ў яго кватэры 19 красавіка 2022 года ў межах «прафсаюзнай справы» — за тое, што «браў актыўны ўдзел у дзейнасці незалежных прафсаюзаў» як рэдактар прафсаюзнага бюлетэня работнікаў радыёэлектроннай прамысловасці (РЭП). Спачатку яго ўтрымлівалі ў СІЗА КДБ, а ў ліпені 2022-га яго перавялі ў СІЗА № 1.

Па сукупнасці пакаранняў суддзя Анастасія Папко прызначыла 67-гадоваму Арэшку восем гадоў пазбаўлення волі ва ўмовах узмоцненага рэжыму.